Verzorgingsgids · Zoetwater · vissen

Sherrybarbeel

Rohanella titteya

Foto: Brian Gratwicke · Bron · CC BY 2.0Verkleind en gecomprimeerd; geen uitsnede of kleurwijziging.

De sherrybarbeel, Rohanella titteya, is een kleine Sri Lankaanse vis waarvan vooral de mannetjes diep rood kunnen kleuren. In winkels en oudere boeken staat hij nog vaak als Puntius titteya. De soort is rustiger dan de bekende Sumatraan en past daardoor beter in veel beplante gezelschapsaquaria. Verwacht geen school die de hele dag als één blok rondzwemt: deze barbelen zoeken elkaars nabijheid, maar mannen tonen zich ook op eigen plekjes tussen de planten. Een groep met uitwijkmogelijkheden werkt beter dan een enkel stel in een kale bak. De mooie rode mannetjes zijn geen reden om alleen op kleur te selecteren; vrouwtjes en minder dominante dieren moeten eveneens ruimte en voedsel krijgen. Met gematigde temperaturen, fijn compleet voer en rustige medebewoners is dit een interessante soort voor wie sociaal gedrag van dichtbij wil volgen.

Aquarium samenstellen →

In één oogopslag

Temperatuur: 22–25 °C
pH: 6,0–7,5
GH: 5–15 °dGH
Aquariumlengte: Vanaf 60 cm
Volwassen formaat: Ongeveer 5 cm
Groepsgrootte: Vanaf 8 dieren
Zwemlaag: Midden, Bodem
Gedrag: Vreedzaam
Beschutting: Planten en beschutte zones
Hoofdvoer: Fijn vlokkenvoer, Fijn granulaat
Aanvullend voer: Levend voer, Diepvriesvoer, Fijngemaakt gedroogd natuurvoer

Gebruik minimaal zestig centimeter lengte voor een goed ingerichte groep van minstens acht dieren. Tachtig centimeter of meer is prettiger wanneer er meerdere mannetjes of medebewoners bijkomen. Een grotere groep vraagt ook meer verspreide beschutting; alleen extra water boven dezelfde kleine bodem helpt weinig bij onderlinge achtervolgingen.

Over deze soort

De slanke lichaamsvorm verschilt duidelijk van die van de hooggebouwde Sumatraan. Een donkere lengtestreep is vooral bij vrouwtjes en minder fel gekleurde dieren zichtbaar. Voor een volwassen sherrybarbeel rekenen we op ongeveer vijf centimeter. Mannetjes krijgen een rijkere rode kleur, terwijl vrouwtjes meestal bruiner en voller blijven.

De nieuwe geslachtsnaam Rohanella komt voort uit taxonomisch onderzoek. De oude naam blijft nuttig als zoeksynoniem en verwijst niet naar een tweede aquariumsoort. Er bestaan verschillende kweekvormen, waaronder afwijkende kleur- en vinvormen. Een foto van zo'n vorm mag niet worden gebruikt als bewijs voor de precieze wilde herkomst. Vraag bij aankoop naar de kweekachtergrond en kies dieren met een normale houding en actieve voedselopname.

Natuurlijke leefomgeving

De natuurlijke oorsprong ligt in het zuidwesten van Sri Lanka, onder meer in de regio van de Kelani- en Nilwalabekkens. Beschaduwde beken met fijn bodemmateriaal, stenen en organische resten vormen belangrijke leefgebieden. Beschutting kan uit overhangende oevervegetatie komen; het water hoeft niet vol ondergedoken planten te staan.

In het aquarium mogen planten natuurlijk wel worden ingezet om rust en zichtbarrières te maken. Een praktisch beplante bak is alleen niet automatisch een exacte biotoop. Cryptocorynes uit Sri Lanka zijn bruikbare schuilplanten, maar hun herkomst bewijst niet dat ze naast deze vis op dezelfde vindplaats groeien. Combineer een zachte bodem en enkele ronde structuren met open stukjes waar de dieren kunnen foerageren. Laat ruimte tussen de planten zodat een achtervolgd dier meerdere routes kan kiezen.

Aquarium en inrichting

Plaats beplanting in afzonderlijke groepen en breek de zichtlijn door de hele bak. Een combinatie van lagere schuilplekken, hogere stengels en wat schaduw geeft verschillende gebruiksplekken. Vermijd een inrichting met slechts één dicht bosje waar alle minder dominante vissen in verdwijnen. Laat de filtratie voor schoon water zorgen zonder overal sterke stroming te maken. Dek de bak af, houd de omgeving rustig tijdens introductie en controleer of ieder dier de vrije ruimte durft te gebruiken.

Waterwaarden

Het gekozen onderhoudsbereik is 22–25 °C, pH 6–7,5 en GH 5–15. De soortadviezen lopen breder uiteen en veel handelsdieren zijn gewend aan uiteenlopende watersamenstellingen. Voor dagelijkse verzorging kiezen we een gematigde, stabiele instelling in plaats van een uiterste.

De herkomst uit een tropisch eiland betekent niet dat de verwarming zo hoog mogelijk moet. Controleer de werkelijke temperatuur en vergelijk het water met dat bij de leverancier. Houd ammonium en nitriet onmeetbaar, volg nitraat en verwijder ophopingen van afval tussen de lage planten. Een regelmatige, bij de bezetting passende waterwissel is nuttiger dan telkens aan de pH sleutelen. Pas de samenstelling geleidelijk aan wanneer daar een concrete reden voor is.

Gedrag en groepsgrootte

Een groep van minstens acht geeft meer sociale mogelijkheden dan een paar losse dieren. Mannetjes kunnen kleine plekjes verdedigen en elkaar imponeren, vooral tijdens de voortplanting. Dat is iets anders dan de voortdurende vinnenbijterij waarvoor sommige andere barbelen bekendstaan. Toch moet een ondergeschikte vis kunnen ontsnappen en blijven eten.

Kies liever geen sterk overwegend mannelijke groep puur voor de kleur. Beoordeel de verdeling van aandacht en zorg voor meerdere uitwijkplekken; een vaste verhouding is geen garantie tegen lastigvallen. Rustige tetra's, rasbora's en passende bodembewoners kunnen kandidaten zijn, mits water en ruimte passen. Zeer drukke of grotere roofvissen zijn onhandige keuzes. Kleine garnalen en vislarven kunnen als voedsel worden gezien, ook wanneer de volwassen vissen vreedzaam samenleven.

Voeding

De sherrybarbeel is een alleseter die zowel dierlijk als plantaardig materiaal benut. Gebruik fijn volledig voer met een passende samenstelling als basis. Kleine vlokken of geschikte korrels kunnen werken; controleer of de deeltjes vlot worden opgenomen en verklein ze indien nodig. Een rode kleur op de verpakking is geen belangrijker criterium dan voedingswaarde en formaat.

Geef daarnaast kleine levende of diepvriesdiertjes voor afwisseling. Gedroogde watervlooien zijn een aanvullende optie, geen compleet hoofdvoer. Verdeel de portie langs verschillende plantenranden zodat niet één dominant dier alles onderschept. Een vis die zich verstopt moet niet afhankelijk zijn van oude resten op de bodem. Overvoeren om kleur of kweek te stimuleren vervuilt het water en is geen vervanging van een evenwichtig dieet.

Kweek

De soort zet kleverige eieren tussen planten of ander fijn materiaal af en kent geen broedzorg. Een aparte kweekbak maakt het mogelijk de ouders na afzet te verwijderen. Daarmee verklein je de kans dat de eieren direct weer worden opgegeten. Gezonde ouderdieren en een voorbereide opkweek zijn belangrijker dan grote aantallen eieren nastreven.

Volwassen vrouwtjes zijn doorgaans voller; mannetjes kunnen tijdens de balts intens rood worden. Zorg dat een vrouwtje aan de balts kan ontsnappen als zij niet meedoet. De eerste jongen hebben zeer kleine voedseldiertjes nodig, daarna kan de grootte geleidelijk omhoog. Gebruik zachte filtratie die de larven niet opzuigt en verwijder voedselafval zorgvuldig. Het is een toegankelijke kweekvis, maar ook hier moet vooraf duidelijk zijn waar de opgroeiende dieren terechtkunnen.