Saulosi-cichlide

Over deze soort

De actuele geldige naam is Chindongo saulosi (Konings, 1990). Eschmeyers Catalog of Fishes bevestigt deze combinatie; Pseudotropheus saulosi is de vertrouwde oudere naam die nog veel in aquariumboeken en winkels voorkomt. Gebruik die naam als zoekterm, maar behandel hem niet als een tweede soort.

Natuurlijke leefomgeving

De soort is endemisch voor Taiwan(e)e Reef, een rotsrif in het Malawimeer ten noordwesten van het eiland Chizumulu. FishBase beschrijft groepen in het bovenste, sedimentarme rotsgebied, waar de stroming sterk is. De vissen pikken voedsel van de biocover op stenen.

De IUCN-beoordeling die FishBase weergeeft is Critically Endangered (CR), vastgesteld in 2018. De natuurlijke verspreiding is zeer klein en aquariumverzameling heeft historisch bijgedragen aan druk op de populatie. Houd deze gids daarom als verzorgingsinformatie voor bestaande nakweek; kies traceerbaar gekweekte dieren en koop geen wildvang.

Aquarium en inrichting

Bronnen lopen uiteen van ongeveer 128 liter tot 150–200 liter en noemen aquariumlengtes vanaf circa 100 tot 120 cm. Omdat de Saulosi territoriaal is en te weinig schuilruimte conflicten kan verergeren, hanteren we als voorzichtige basis ongeveer 200 liter en 120 cm lengte. Dit is een planningsadvies, geen garantie dat elke groep daarin probleemloos samenleeft.

Maak eerst een stabiele rotsstructuur met meerdere holen, spleten en zichtbarrières; laat ook zwemruimte vrij. Gebruik zand of ander fijn substraat, goede filtratie en voldoende zuurstof. Controleer stenen op stabiliteit zodat gravende vissen geen instorting veroorzaken. Planten zijn niet kenmerkend voor het natuurlijke rotsrif en kunnen worden losgewoeld of beschadigd.

Waterwaarden

FishBase vermeldt voor het natuurlijke leefgebied 23–27 °C en pH 7,4–8,4. AquaInfo adviseert voor het aquarium 24–28 °C en pH 7,6–8,8. We tonen daarom 24–27 °C en pH 7,6–8,4 als behoedzame werkwaarden die bij beide bronbeelden passen.

Voor GH noemt FishBase 7–30 dH en AquaInfo 10–25 dH; de gids toont 10–25 °dGH als aquariumgerichte bandbreedte. Houd het water hard, alkalisch en vooral stabiel. GH en KH zijn verschillende metingen; pas geen van beide snel aan om één doelgetal te bereiken.

Gedrag en groepsgrootte

De Saulosi is een rotsbewonende Mbuna met territoriaal gedrag. Een volwassen mannetje kan zijn plek verdedigen en ondergeschikte dieren langdurig opjagen wanneer de inrichting of groepssamenstelling niet werkt. Een cichlidenspecialistische bron adviseert een groep en noemt zes jonge dieren als startpunt; de uiteindelijke geslachtsverhouding en groepsgrootte zijn afhankelijk van het gedrag en bieden geen garantie.

Dit is geen standaard gezelschapsvis. Vermijd vergelijkbaar dominante Mbuna in kleine of schaars ingerichte aquaria. Als een ervaren houder soorten combineert, zijn veel ruimte, gescheiden rotsgebieden en meerdere voerplekken nodig. Grijp in wanneer vissen niet meer eten, zich voortdurend verstoppen of verwond raken.

Voeding

Verdeel kleine porties over meerdere plekken als er een groep wordt gehouden. Zo krijgen ook ondergeschikte dieren kans om te eten. Voer alleen wat binnen korte tijd wordt opgenomen en haal restvoer weg; zo beperk je onnodige belasting van het aquariumwater.

Kweek

Chindongo saulosi is een maternale muilbroeder. Na de eileg neemt het vrouwtje de eieren in haar bek en beschermt ze de jongen daar tijdens de eerste ontwikkeling. De timing en grootte van een broedsel verschillen; een vast aantal jongen is niet gegarandeerd.

Laat een broedend vrouwtje zo veel mogelijk met rust en vang haar niet routinematig uit. De jonge vissen zijn geel; mannetjes kleuren bij het volwassen worden geleidelijk blauw met donkere banden. Fok uitsluitend met verantwoord verkregen kweekdieren en voorkom vermenging van herkomstlijnen wanneer die bekend zijn.