Verzorgingsgids · Zoetwater · vissen

Koraalrode potloodvis

Nannostomus mortenthaleri

Koraalrode potloodvis, foto Brian Gratwicke, CC BY 2.0. Foto: Brian Gratwicke · Bron · CC BY 2.0Resized and compressed with full original framing and aspect ratio preserved.

De koraalrode potloodvis (Nannostomus mortenthaleri) is een kleine Peruaanse soort met opvallend rode kleur bij volwassen mannetjes. Laat de lengte je niet misleiden: mannetjes kunnen elkaar in kleine aquaria ernstig verwonden. Geef een gemengde groep daarom minimaal 90 × 30 cm bodemoppervlak, veel zichtbarrières en een school van ongeveer tien of meer. De soort is schuw, vraagt stabiel zacht water en eet kleine prooien. FishBase vermeldt de Rode-Lijststatus Critically Endangered; kies uitsluitend aantoonbaar nakweekdieren en moedig geen wildvang aan. Controleer de voedselopname en vinnen extra zorgvuldig na het samenvoegen van de groep.

Aquarium samenstellen →

In één oogopslag

Temperatuur: 24–28 °C
pH: 4,0–7,0
GH: 1–5 °dGH
Aquariumlengte: Vanaf 90 cm
Minimale aquariuminhoud: Vanaf 81 L
Volwassen formaat: Vanaf 3 cm
Groepsgrootte: Vanaf 10 dieren
Gedrag: Vreedzaam

Over deze soort

De geaccepteerde naam is Nannostomus mortenthaleri Paepke & Arendt, 2001, uit de familie Lebiasinidae. De soort werd aanvankelijk beschreven als N. marginatus mortenthaleri; later onderzoek verhief haar tot zelfstandige soort. Die historische combinatie is geen tweede soort.

De volwassen vis bereikt ongeveer 30 mm standaardlengte. Een andere aquariumbron noemt 3,9 cm totale lengte; dit is niet direct tegenstrijdig omdat de staartvin bij totale lengte wordt meegerekend. Mannetjes zijn slanker en kleurrijker dan vrouwtjes; de koraalrode band ligt vooral tussen de bovenste twee donkere lengtestrepen.

Natuurlijke leefomgeving

De soort is bekend uit Loreto in Peru, met de typevindplaats bij een kleine zijstroom van de Rio Nanay. Specialistische beschrijvingen noemen ook vindplaatsen in het Rio Tigre-systeem. De bekende verspreiding is beperkt; leid hieruit geen ruimere verspreiding af dan de bronnen ondersteunen.

Ze leeft in rustige ondiepe beken, moerassige plekken en overstroomd bos, tussen oeverplanten, takken en bladstrooisel. Gemeten Rio Tigre-locaties hadden pH 4,54–5,78 en 25,3–26,8 °C. Dit zijn veldmetingen op specifieke plekken, geen doelwaarden die een aquariumhouder plots moet nabootsen.

Aquarium en inrichting

Voor een gemengde groep noemt Seriously Fish minimaal 90 × 30 cm bodemoppervlak en ongeveer 81 liter. Dat minimum is groter dan de kleine lichaamslengte doet vermoeden: rivaliserende mannetjes kunnen elkaar in een krappe bak ernstig verwonden. Een groep van tien of meer wordt aanbevolen, maar de inrichting moet alsnog goed gestructureerd zijn.

Beplant de randen dicht, gebruik hout en eventueel drijfplanten, en maak meerdere zichtbarrières zodat ondergeschikte dieren kunnen wegkomen. Laat zwemroutes vrij. Gebruik zachte filtratie, dek de bak af en voeg de vis nooit toe aan een biologisch onrijp aquarium. Een soortaquarium kan beter passen dan een willekeurige gezelschapsbak.

Waterwaarden

Seriously Fish geeft 24–28 °C, pH 4,0–7,0 en GH 1–5 °dGH. Veldmetingen uit het Rio Tigre-gebied vallen met 25,3–26,8 °C en pH 4,54–5,78 binnen die band. De bronnen ondersteunen zacht en zuur water; de vis moet vooral stabiele omstandigheden krijgen. FishBase geeft geen aparte aquariumrange.

Verlaag pH of hardheid niet snel met chemicaliën. Stem acclimatisatie af op het water waarin nakweekdieren zijn gehouden en voorkom schommelingen. Er is geen betrouwbare soortspecifieke KH-doelwaarde gevonden.

Gedrag en groepsgrootte

Tegenover andere soorten is de potloodvis vreedzaam, maar volwassen mannetjes zijn territoriaal en kunnen overdag sparren. Dit maakt de soort geen ideale algemene gezelschapsvis. Voldoende bodemoppervlak, een groep van tien of meer en gebroken zichtlijnen zijn belangrijk; in een kleine bak kunnen verwondingen en sterfte optreden.

Houd haar bij voorkeur soortgericht of met zeer kleine, rustige soorten die niet om voer concurreren. Grote, snelle of drukke vissen kunnen de schuwe dieren verdringen. Overlap in waterwaarden bewijst geen compatibiliteit. Observeer vinnen, eetlust en verstopgedrag; scheid dieren bij aanhoudende agressie.

Voeding

In het wild is N. mortenthaleri een micropredator van kleine ongewervelden en zoöplankton. Bied dagelijks kleine levende of diepvriesprooien, zoals Artemia-naupliën, Moina en grindalwormen. Geschikt fijn droogvoer kan worden geaccepteerd, vooral door nakweek, maar controleer of ieder dier het werkelijk eet.

Een kleine bek vraagt om passende deeltjesgrootte; een groot vlokje of korreltje is niet vanzelf geschikt. Verdeel kleine porties rustig over meerdere plekken en verwijder restvoer. Er is geen product gekoppeld zolang de bestaande productcontrole geen geschikt formaat en gebruik bevestigt.

Kweek

Kweek is in aquaria beschreven, maar wordt niet als gegarandeerd voorgesteld. Een aparte gerijpte bak met fijn afzetmateriaal, bijvoorbeeld mos of een spawning mop, helpt eieren buiten bereik van ouderdieren te houden. De soort strooit eieren; ouderdieren kunnen ze opeten. Scheid ouderdieren of verplaats het afzetmateriaal zodra eitjes worden gevonden.

De eerste jongen hebben zeer klein voer nodig, zoals Paramecium of fijn opkweekvoer. Artemia-naupliën en microwormen volgen pas wanneer ze die kunnen opnemen. Gepubliceerde uitkomsttijden zijn brongebonden en geen garantie. Gebruik nakweekdieren en houd licht en water stabiel.

Bronnen & controle

Deze verzorgingsgids is samengesteld op basis van meerdere gespecialiseerde bronnen en is voor het laatst gecontroleerd op 16 oktober 2026.

Bekijk de gebruikte bronnen