Goudbuik-splitvin
Ilyodon furcidens

De goudbuik-splitvin (Ilyodon furcidens) is een actieve Mexicaanse goodeide uit rivieren en beken. In het wild graast hij vooral algen en aufwuchs, maar hij pakt ook insecten aan het wateroppervlak en kleine ongewervelden. De soort vraagt om meer zwemruimte, stroming en zuurstof dan een doorsnee warmwatergezelschapsvis. De specialistische Goodeid Working Group adviseert een ruime, lage bak vanaf 120 liter. Houd de temperatuur aan de koele kant, geef gevarieerd voer en kies nakweek waarvan de herkomst zo goed mogelijk bekend is. Verwacht daarom een onderhoudsgerichte soort voor een ruim, goed gefilterd aquarium.
Aquarium samenstellen →In één oogopslag
- Temperatuur
- 18–24 °C
- pH
- 7,0–8,0
- GH
- 10–20 °dGH
- Aquariumlengte
- Vanaf 75 cm
- Minimale aquariuminhoud
- Vanaf 120 L
- Volwassen formaat
- Tot 10,3 cm
- Groepsgrootte
- Vanaf 6 dieren
- Gedrag
- Vreedzaam
Over deze soort
Ilyodon furcidens (Jordan & Gilbert, 1882) behoort tot de familie Goodeidae. De soort werd oorspronkelijk beschreven als Characodon furcidens; historische combinaties zijn onder meer Ilyodon paraguayense en Ilyodon xantusi. De taxonomie binnen Ilyodon is ingewikkeld: voedingsvormen en populaties vertonen variatie en de Goodeid Working Group rekent bepaalde historische xantusi-vormen tot I. furcidens. Dit artikel volgt de erkende soortnaam, maar voegt I. whitei of I. cortesae niet samen. De naam verwijst naar de gevorkte tanden.Natuurlijke leefomgeving
De soort komt voor in westelijk Mexico, in meerdere stroomgebieden van Jalisco en Colima, waaronder de Ameca, Armería, Marabasco en Salado. De leefgebieden bestaan uit poelen en stroomversnellingen van beken en rivieren, met zand, grind, stenen en rotsen. De stroming varieert van stil tot snel; volwassen vissen zoeken vaak delen met meer stroming, terwijl jongen ook in beschutte oeverpoelen voorkomen. De Goodeid Working Group meldt plaatselijke achteruitgang en verdwijning waar waterstanden afnemen en uitheemse vissen zich verspreiden.Aquarium en inrichting
De Goodeid Working Group adviseert minimaal 120 liter en een ruime bodemmaat; Seriously Fish noemt 75 × 30 cm als aquariumvoetafdruk. Behandel dat als ondergrens voor een actieve groep, niet als ideale eindmaat. Gebruik afgerond grind en gladde stenen, wortels of takken, planten aan de randen en open zwemruimte. Matige tot stevige stroming en zeer zuurstofrijk water zijn belangrijk; de specialistische groep noemt minstens 8 mg/l opgeloste zuurstof. Regelmatige royale waterwissels helpen de waterkwaliteit, maar voorkom abrupte veranderingen in temperatuur of samenstelling.Waterwaarden
Seriously Fish geeft 18–24 °C, pH 7,0–8,0 en GH 10–20 °dGH. FishBase vermeldt voor de natuurlijke omgeving een hogere temperatuur van 24–27 °C, terwijl de Goodeid Working Group waarschuwt dat langdurig boven 26 °C de gezondheid kan schaden. Voor aquariumverzorging volgen we daarom de specialistische aquariumrange van 18–24 °C en vermijden we langdurige hitte. Stabiele, schone en zuurstofrijke omstandigheden zijn belangrijker dan een snelle correctie naar een exact getal.Gedrag en groepsgrootte
Goudbuik-splitvinnen leven in het wild vaak in grote scholen. Een groep van zes of meer wordt als praktische start genoemd; dit is geen experimenteel vastgesteld biologisch minimum. De soort is meestal rustig tegenover robuuste vissen die koelere temperaturen en stroming verdragen. Mannetjes tonen en kunnen onderling wat ruziën, maar ernstig letsel wordt niet vaak gemeld. Een soortaquarium maakt het eenvoudiger om natuurlijke gedragingen en herkomstlijnen te behouden. Kies eventuele medebewoners ook op volwassen formaat, activiteit, stroming en voedselconcurrentie, niet alleen op overeenkomstige waterwaarden.Voeding
In de natuur eet de soort vooral algen en aufwuchs, naast insecten aan het oppervlak en kleine ongewervelden. De Goodeid Working Group beschrijft verschillende mondvormen met een uiteenlopende nadruk op grazen of oppervlaktevoer; beide kunnen aufwuchs benutten. Bied daarom een gevarieerd omnivoor menu aan met compleet vlokkenvoer of fijn granulaat, algenrijke plantaardige kost, geblancheerde groente en passende kleine diepvries- of levende prooien zoals watervlooien en pekelkreeft-naupliën. Verwijder resten en vertrouw niet uitsluitend op dierlijk voer.Kweek
Ilyodon furcidens is levendbarend. De embryo’s ontwikkelen zich in het moederdier en de jongen worden relatief ver ontwikkeld geboren. De Goodeid Working Group noemt waarnemingen van jongen vooral tussen februari en juli, mogelijk ook later. De jongen worden volgens deze bron meestal niet opgegeten, al biedt dichte beplanting extra schuilgelegenheid. Houd de populatiegeschiedenis bij: Ilyodon kent taxonomische en geografische onzekerheden. Meng daarom geen vissen met onbekende herkomst en label een lokale lijn alleen wanneer die herkomst aantoonbaar is.Bronnen & controle
Deze verzorgingsgids is samengesteld op basis van meerdere gespecialiseerde bronnen en is voor het laatst gecontroleerd op .
Bekijk de gebruikte bronnen
- Tetra — TetraMin Flakes
- Hikari Sales USA — Hikari Mini Algae Wafers — manufacturer specifications and feeding guidance
- North American Goodeid Working Group — Goodeid Working Group — Ilyodon furcidens account
- FishBase — FishBase — Ilyodon furcidens summary
- Seriously Fish — Seriously Fish — Ilyodon furcidens aquarium profile
- TankBud — TankBud — Goldbreast splitfin care profile
- Integrated Taxonomic Information System — ITIS — Ilyodon furcidens taxonomic record
- Andrewbogott / Wikimedia Commons — Ilyodon furcidens — Wikimedia Commons

